1. Mẫu 20-ĐKT – Tờ khai đăng ký thuế dùng cho người phụ thuộc: tại đây
2. Mẫu 20-ĐKT-TH – Tờ khai đăng ký thuế tổng hợp người phụ thuộc: tại đây
3. Mẫu 41/UQ-ĐKT – Văn bản ủy quyền đăng ký thuế: tại đây
4. Mẫu 07/XN-NPT-TNCN – Bảng kê khai về người phải trực tiếp nuôi dưỡng: tại đây
5. Mẫu đề nghị đăng ký/thay đổi NPT nội bộ – để NLĐ gửi kế toán
6. Checklist hồ sơ chứng minh NPT – chọn CON / VỢ CHỒNG / CHA MẸ / CON ĐANG HỌC / KHUYẾT TẬT / NGƯỜI TRỰC TIẾP NUÔI DƯỠNG
Người nộp thuế có thể được giảm trừ tối đa 23 triệu đồng chi phí khám chữa bệnh và 24 triệu đồng chi phí giáo dục – đào tạo mỗi năm nếu đáp ứng đủ điều kiện.
CÓ. Đây là một điểm rất dễ nhầm.
Ngưỡng thu nhập bình quân không quá 3 triệu đồng/tháng không áp dụng cho nhóm con dưới 18 tuổi. Nghị định 253/2026/NĐ-CP xếp con dưới 18 tuổi thành một nhóm riêng, không kèm điều kiện về thu nhập.
KHÔNG.
Con từ đủ 18 tuổi vẫn đang học phổ thông có thể tiếp tục là người phụ thuộc nếu đáp ứng điều kiện về thu nhập. Đặc biệt, quy định còn tính cả thời gian chờ kết quả thi từ tháng 6 đến tháng 9 của năm lớp 12.
CHƯA CHẮC.
Điều kiện được xét theo thu nhập bình quân tháng trong cả năm từ tất cả các nguồn, không phải cứ tháng nào nhận trên 3 triệu là bị loại.
Nếu tổng thu nhập cả năm đúng 36 triệu đồng thì bình quân là 3 triệu đồng/tháng. Vì quy định là “không vượt quá 3 triệu đồng”, trường hợp này vẫn nằm trong ngưỡng thu nhập.
KHÔNG ĐỦ điều kiện về thu nhập.
36,6 triệu đồng ÷ 12 tháng = 3,05 triệu đồng/tháng, đã vượt mức 3 triệu đồng/tháng.
Chỉ vượt một chút vẫn là vượt ngưỡng.
KHÔNG chỉ vì con đang thất nghiệp.
Con từ đủ 18 tuổi trở lên không phải cứ “không có thu nhập” là đương nhiên trở thành người phụ thuộc.
Con phải thuộc một trong các trường hợp luật quy định, chẳng hạn đang học; mất năng lực hành vi dân sự; là người khuyết tật; hoặc không có khả năng lao động.
KHÔNG NÊN áp dụng máy móc ngưỡng 3 triệu đồng cho trường hợp này.
Ngưỡng thu nhập 3 triệu đồng được quy định đối với con thành niên đang học và một số nhóm người phụ thuộc khác. Trong khi con từ đủ 18 tuổi là người mất năng lực hành vi dân sự, người khuyết tật hoặc người không có khả năng lao động được xếp thành nhóm riêng.
Vì vậy phải xác định đúng con thuộc trường hợp pháp lý nào và có hồ sơ chứng minh tương ứng, không thể chỉ nhìn thấy thu nhập trên 3 triệu rồi loại ngay.
KHÔNG HẲN. Đây là một “bẫy” rất dễ nhầm.
Mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên được dùng để chứng minh trường hợp “người không có khả năng lao động”.
Trong khi đó, quy định còn có các trường hợp riêng như người khuyết tật hoặc người mất năng lực hành vi dân sự, với hồ sơ chứng minh tương ứng. Không nên lấy mốc 81% áp cho tất cả trường hợp khuyết tật.
CHƯA ĐỦ ĐIỀU KIỆN.
Nếu người vợ còn trong độ tuổi lao động thì ngoài điều kiện về thu nhập còn phải thuộc trường hợp không có khả năng lao động.
Vì vậy, “không có việc làm” hoặc “không có thu nhập” không đồng nghĩa với “không có khả năng lao động”.
CÓ THỂ.
Đối với người ngoài độ tuổi lao động thuộc nhóm được phép đăng ký, điều kiện về thu nhập là không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn không vượt quá 3 triệu đồng.
KHÔNG THỂ kết luận như vậy.
Quy định xét bình quân tháng trong năm, chứ không xét riêng từng tháng.
Nếu tổng thu nhập cả năm là 30 triệu đồng thì bình quân chỉ 2,5 triệu đồng/tháng. Nếu mẹ đáp ứng các điều kiện còn lại thì vẫn có thể thuộc diện người phụ thuộc.
KHÔNG.
Với người trong độ tuổi lao động thuộc nhóm này, phải đồng thời đáp ứng:
Không có khả năng lao động + thu nhập không vượt mức quy định.
Chỉ “không có thu nhập” là chưa đủ.
KHÔNG nên chia theo cách này.
Nếu nhiều người nộp thuế có chung một người phụ thuộc thì phải tự thỏa thuận để một người đăng ký giảm trừ trong năm tính thuế.
Nếu thay đổi thỏa thuận thì việc thay đổi được áp dụng cho kỳ tính thuế tiếp theo.
KHÔNG chuyển để chia giảm trừ ngay trong cùng năm theo cách này.
Khi vợ chồng cùng có trách nhiệm với một người phụ thuộc thì hai bên thỏa thuận người đăng ký trong năm. Nếu thay đổi thỏa thuận thì áp dụng cho kỳ tính thuế tiếp theo.
KHÔNG.
Người có nhiều nguồn thu nhập từ tiền lương, tiền công được lựa chọn nơi đăng ký giảm trừ, nhưng phải đảm bảo mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần.
KHÔNG NHẤT THIẾT.
Nếu trong năm chưa tính giảm trừ và hoàn thành việc đăng ký, hồ sơ theo thời hạn quy định thì khi quyết toán có thể tính giảm trừ kể từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng.
Do đó đăng ký muộn không đồng nghĩa đương nhiên chỉ được tính từ tháng đăng ký.
KHÔNG phải đăng ký lại chỉ vì sang năm mới, nếu thông tin và điều kiện không thay đổi.
Quy định mới xác định việc đăng ký, hồ sơ được thực hiện ổn định cho các năm sau nếu không phát sinh thay đổi.
KHÔNG.
Thông tư 87/2026/TT-BTC quy định nộp bản chụp thẻ Căn cước của con “trong trường hợp đã được cấp Căn cước”.
Nếu con chưa được cấp thì không thể coi việc thiếu Căn cước là lý do mặc nhiên không đủ hồ sơ.
Thông tư 87 sử dụng thuật ngữ “bản chụp” đối với nhiều loại giấy tờ này và trong các nội dung hồ sơ được liệt kê không đặt ra yêu cầu chung rằng tất cả bản chụp phải công chứng.
Vì vậy không nên tự động hiểu “bản chụp” = “bản sao công chứng”.
CÓ THỂ.
Con riêng của vợ hoặc chồng thuộc nhóm người phụ thuộc được pháp luật công nhận.
Hồ sơ có thể gồm giấy khai sinh của con, Căn cước nếu đã được cấp và Giấy chứng nhận kết hôn của người nộp thuế hoặc giấy tờ khác của cơ quan có thẩm quyền chứng minh mối quan hệ.
Việc không sống cùng nhà không phải là căn cứ duy nhất để bác hồ sơ.
Cha vợ, mẹ vợ hoặc cha chồng, mẹ chồng thuộc nhóm quan hệ được quy định. Hồ sơ chứng minh thường cần Căn cước của cha mẹ, Giấy khai sinh của vợ/chồng và Giấy chứng nhận kết hôn hoặc giấy tờ tương ứng chứng minh quan hệ. Đồng thời người phụ thuộc phải đáp ứng điều kiện về tuổi lao động, khả năng lao động và thu nhập tương ứng.
KHÔNG.
Việc chuyển tiền nuôi dưỡng không tự động làm phát sinh quyền giảm trừ.
Cá nhân khác phải thuộc nhóm người không nơi nương tựa mà người nộp thuế trực tiếp nuôi dưỡng, đáp ứng điều kiện tương ứng và có hồ sơ chứng minh mối quan hệ, nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định.
KHÔNG NÊN hiểu như vậy.
Cơ quan thuế được khai thác dữ liệu từ Cổng Dịch vụ công Quốc gia, cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành để xác định người phụ thuộc. Nếu không khai thác được thì người nộp thuế phải cung cấp giấy tờ.
Đồng thời, tổ chức chi trả thu nhập vẫn có trách nhiệm lưu giữ và cung cấp hồ sơ chứng minh người phụ thuộc phục vụ thanh tra, kiểm tra, kiểm toán và các trường hợp theo quy định.
ĐƯỢC, nếu các điều kiện khác đều đáp ứng.
Quy định là thu nhập bình quân tháng trong năm “không vượt quá 3 triệu đồng”, không phải “dưới 3 triệu đồng”.
Do đó:
3.000.000 đồng → đạt điều kiện thu nhập.
3.000.001 đồng → đã vượt ngưỡng.
CÓ, nếu đó là toàn bộ thu nhập của người đó trong năm.
Tổng thu nhập: 36 triệu đồng/năm.
Bình quân: 36 triệu ÷ 12 tháng = 3 triệu đồng/tháng.
Về riêng tiêu chí thu nhập, đây vẫn là mức không vượt quá 3 triệu đồng/tháng. Tuy nhiên người đó còn phải thuộc đúng nhóm người phụ thuộc và đáp ứng các điều kiện khác.
KHÔNG NÊN chia máy móc theo cách đó.
Nghị định 253/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 01/07/2026 nhưng có quy định chuyển tiếp đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú trong kỳ tính thuế năm 2026. Các hồ sơ khai thuế tháng, quý đã thực hiện trước khi Nghị định có hiệu lực không phải nộp lại mà thực hiện điều chỉnh khi quyết toán thuế năm 2026.
Đây là trường hợp nên đặc biệt lưu ý khi quyết toán, thay vì chỉ nhìn vào ngày 01/07/2026 rồi tự chia năm thành hai chế độ khác nhau.